1402 yazında Osmanlı Devleti, kuruluşundan bu yana en büyük felaketini yaşadı. Ankara yakınlarındaki Çubuk Ovası’nda Yıldırım Bayezid, Orta Asya’dan gelen Timur’a yenildi ve esir düştü. Ardından gelen on bir yıl, Osmanlı tarihine Fetret Devri, yani “ara dönem” olarak geçti.

Yıldırım lakaplı padişah

Bayezid, 1389’da Kosova Savaşı’nın ardından tahta çıktı. Hızlı seferleri yüzünden ona “Yıldırım” dendi. 1396’da Niğbolu’da (Nikopol) bir haçlı ordusunu yendi, İstanbul’u yıllarca abluka altında tuttu ve Anadolu’daki Türkmen beyliklerinin çoğunu Osmanlı topraklarına kattı. Topraklarını kaybeden beylerin birçoğu ise doğuya, Timur’un yanına sığındı.

İki hükümdarın çatışması

Timur, İran’dan Hindistan’a uzanan bir imparatorluk kurmuştu ve Anadolu’yu kendi nüfuz alanı sayıyordu. İki hükümdar arasında sert mektuplar gidip geldi. 1400’de Timur Sivas’ı aldı, Bayezid de karşılık olarak Timur’a bağlı bölgelere yürüdü. Savaş artık kaçınılmazdı.

Çubuk Ovası, Temmuz 1402

Savaş genellikle 28 Temmuz 1402 tarihiyle anılır. Savaşın kaderini, Osmanlı ordusundaki Anadolu beyliklerinin askerleri belirledi: eski beylerinin Timur’un saflarında olduğunu gören bu birlikler taraf değiştirdi. Sırp kuvvetleri ve yeniçeriler sonuna kadar dayandı, ama Bayezid ve oğlu Musa Çelebi esir düştü.

Bayezid, Mart 1403’te Akşehir’de esir olarak öldü. Onun demir bir kafeste taşındığı anlatılır; ancak bu hikâye kaynaklarda tartışmalıdır ve büyük olasılıkla sonradan büyümüş bir efsanedir.

Kardeş kavgası

Timur, Anadolu beyliklerini eski sahiplerine geri verdi ve bölgeden ayrıldı. Osmanlı toprakları ise Bayezid’in oğulları arasında bölündü: Süleyman Çelebi Edirne’de, İsa Çelebi Bursa çevresinde, Mehmed Çelebi Amasya’da hüküm sürdü; serbest bırakılan Musa Çelebi de mücadeleye katıldı. Kardeşler yıllarca birbirleriyle savaştı.

Doğu Roma için Ankara Savaşı beklenmedik bir nefes oldu: İstanbul’un fethi yarım yüzyıl gecikti.

Çelebi Mehmed ve yeniden birleşme

1413’te Mehmed Çelebi, Çamurlu’da Musa Çelebi’yi yenerek tek hükümdar oldu ve I. Mehmed adıyla tahta çıktı. Devleti yeniden birleştirdiği için bazı tarihçiler onu Osmanlı’nın “ikinci kurucusu” sayar. Onun ve oğlu II. Murad’ın döneminde toparlanan devlet, 1453’te İstanbul’u fethedecek güce yeniden ulaştı.

Bugün nerede görülür?

  • Bursa, Yıldırım Külliyesi: Bayezid’in yaptırdığı cami ve kendi türbesi.
  • Bursa Ulu Cami: Niğbolu zaferinden sonra Bayezid’in yaptırdığı, yirmi kubbeli cami.
  • Bursa, Yeşil Cami ve Yeşil Türbe: Çelebi Mehmed’in eserleri; türbede kendisi yatar.
  • İstanbul, Anadolu Hisarı: Bayezid’in İstanbul kuşatmaları sırasında Boğaz’ın Asya yakasında yaptırdığı hisar.

Kuruluş döneminin başını merak ediyorsanız Söğüt’ten Bursa’ya yazısını okuyabilirsiniz.